တြင္းထြက္သယံဇာတ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္သည့္လုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေဖာ္ေဆာင္ေရး (Extractive Industries Transparency Initiative-MEITI) သည္ သဘာဝသယံဇာတမ်ား စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာဝန္ယူမႈႏွင့္ တာဝန္ခံမႈဆိုင္ရာတို႔ကို တြန္းအားေပးေသာ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းတစ္ရပ္ျဇစ္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္  တြင္းထြက္သယံဇာတ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္သည့္လုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေဖာ္ေဆာင္ေရး (MEITI) လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား ၂၀၁၂ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ မွစ၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ ၂၀၁၄ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္းႏိုင္ငံ(EITI Candidate Country) အဆင့္သို႔ေရာက္ရွိခဲ့ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စတုထၳအၾကိမ္ EITI အစီရင္ခံစာ (၂၀၁၆-၂၀၁၇)ကို မတ္ ၃၁ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့သည္။

စတုထၳအၾကိမ္ MEITI အစီရင္ခံစာပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးျခင္း အခမ္းအနားကို ၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ ၇ ရက္၊ နံနက္ ၉နာရီခြဲတြင္ ေနျပည္ေတာ္ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ရံုး စုေပါင္းခန္းမ၌ က်င္းပခဲ့သည္။

 

ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အဂတိလိုက္စားမႈတိုက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌ၊ အတြင္းေရးမႈးႏွင့္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၊ ေကာ္မရွင္ရံုးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ EITIညိွႏႈိင္းေရးမႈးရံုးမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ EITI သံုးပြင့္ဆိုင္ညြန္ေပါင္းအဖြဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဌာန၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွတာဝန္ရိွသူမ်ား၊ ပုဂၢၢၢလိကက႑ႏွင့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားတက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

 

ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေကာ္မရွင္ဥကၠဌ ဦးေအာင္ၾကည္ မွအဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားခဲ့ျပီး “ေကာ္မရွင္အေနျဖင့္ MEITI၏ လုပ္ငန္းရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို တန္ဖိုးထားေၾကာင္း၊ ဥပေဒစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ ညြန္ၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားသည္ လက္ေတြ႔လိုက္နာက်င့္သံုးေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ ကြာဟခ်က္က်ယ္ျပန္႔စြာရွိေနသည္ကို MEITIမွ ႏွစ္စဥ္ေထာက္ျပလ်က္ရွိေနသည္မွာ ယခုအခါ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ကာလအထိ ေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုလိုကြာဟခ်က္မ်ားျဖစ္ေပၚလာရျခင္းသည္ အင္စတီက်ဳးရွင္းမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ ကန္႔သက္ခ်က္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သလို အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားကို ေကာင္းစြာထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ကို တာဝန္ရွိသူမ်ားက အေလးနက္ထားႏိုင္မွသာ အမ်ားျပည္သူအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ မွန္ကန္ေကာင္းမြန္ေသာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းနည္းအစစ္အမွန္တစ္ရပ္ကို မိမိတို႔ရွာေဖြေတြ႔ရိွႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း” ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆက္လက္၍ စတုထၳအၾကိမ္ အစီရင္ခံစာအက်ဥ္းခ်ဳပ္ႏွင့္ အစီရင္ခံစာတြင္ပါဝင္ေသာ ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔က႑၊ ေက်ာက္မ်က္၊ ေက်ာက္စိမ္းက႑ႏွင့္ ပုလဲက႑မ်ားအတြင္း တာဝန္ယူလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ဦးစီးဌာနမ်ား၏ ကြဲလြဲကြာဟခ်က္မ်ားႏွင့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ဦးစီးဌာနအသီးသီး၏ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ေကာ္မရွင္သို႔ရွင္းလင္းတင္ျပခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ EITI သံုးပြင့္ဆိုင္ညြန္ေပါင္းအဖြဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ စိမ္းလန္းအမိေျမဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအသင္း ဥကၠဌ ဦးဝင္းမ်ိဳးသူမွ အဆိုပါကြာျခားခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တြင္းထြက္သယံဇာတ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရာင္းဝယ္ေရး စီမံခန္႔ခြဲသည့္ ေနရာတြင္ လက္ရွိျပဌာန္းအသုံးျပဳလ်က္ရွိေသာ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာေဆာင္ရြက္ေရး စံႏႈန္းထား လိုအပ္ခ်က္မ်ားအား အဂတိ တိုက္ဖ်က္ေရး ေကာ္မရွင္၏ သယံဇာတထုတ္ယူအသုံးျပဳေရး က႑မ်ားတြင္ အဂတိေျမာက္မေျမာက္ စစ္ေဆး ဆုံးျဖတ္ရာမွာ အေျခခံမူေဘာင္ အျဖစ္ထားရွိေရး ႏွင့္  သယံဇာတထုတ္ယူေရးဆိုင္ရာ အစိုးရဌာနမ်ားတြင္ အဂတိလိုက္စားမႈ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ေခ်ရွိမရွိ ႀကိဳတင္ဆန္းစစ္ျခင္းကို ေကာ္မရွင္နဲ႔ အီးအိုင္တီအိုင္ သုံးပြင့္ဆိုင္ၫႊန္ေပါင္းအဖြဲ႕တို႔ပူးေပါင္းၿပ၍ စနစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခရွိေသာ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားကို တားဆီးရန္နဲ႔ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း ၫႊန္ၾကားသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို အျပဳသေဘာေဆာင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသြားေရး” တို႔ကို တိုက္တြန္းအၾကံျပဳခဲ့သည္ဟု သတင္းရရွိပါသည္။